دعای ابوحمزه ثمالی
طولانیترین مناجات سحرگاهان رمضان؛ نجوای عاشقانه امام سجاد(ع) در اوج امید و کرامت پروردگار

در یک نگاه
- گروه
- متنها، آثار و یادگارهای اسلامی
- دسته
- خطبهها، نامهها و سخنان ماندگار
- راوی دعا
- ابوحمزه ثمالی (ثابت بن دینار)، یار مورد اعتماد امام سجاد(ع)
- راوی دعا
- ابوحمزه ثمالی (ثابت بن دینار)، یار مورد اعتماد امام سجاد(ع)
- زمان تلاوت
- سحرهای نورانی ماه مبارک رمضان
- زمان تلاوت
- سحرهای نورانی ماه مبارک رمضان
- ویژگی محتوایی
- اعتراف متواضعانه به لغزشها در کنار تکیه بر رحمت بیپایان خدا
- ویژگی محتوایی
- اعتراف متواضعانه به لغزشها در کنار تکیه بر رحمت بیپایان خدا
- فراز طلایی امید
- یَا رَبِّ ارْحَمْنِي إِذَا انْقَطَعَتْ حُجَّتِي وَ كَلَّ عَنْ جَوَابِكَ لِسَانِي
- فراز طلایی امید
- یَا رَبِّ ارْحَمْنِي إِذَا انْقَطَعَتْ حُجَّتِي وَ كَلَّ عَنْ جَوَابِكَ لِسَانِي
- میراث معنوی
- شاهکار خودشناسی، یاد مرگ و آرامش در تاریکی سحر
- میراث معنوی
- شاهکار خودشناسی، یاد مرگ و آرامش در تاریکی سحر
خلوتهای سحری امام زینالعابدین(ع)
حضرت امام سجاد(ع) در سحرگاهان ماه مبارک رمضان، ساعتها به نماز میایستادند و با زبانی سرشار از شوق و حیا با خدا مناجات میکردند. ابوحمزه ثمالی این کلمات آسمانی را ثبت کرد؛ دعایی مفصل که گویی روان انسان را در آینه تمامنمای نقایص و امیدهایش قرار میدهد و به او یادآور میشود که در برابر مهربانی خدا، هیچ گناهی بنبست نیست.
خلوتهای سحری امام زینالعابدین(ع)
حضرت امام سجاد(ع) در سحرگاهان ماه مبارک رمضان، ساعتها به نماز میایستادند و با زبانی سرشار از شوق و حیا با خدا مناجات میکردند. ابوحمزه ثمالی این کلمات آسمانی را ثبت کرد؛ دعایی مفصل که گویی روان انسان را در آینه تمامنمای نقایص و امیدهایش قرار میدهد و به او یادآور میشود که در برابر مهربانی خدا، هیچ گناهی بنبست نیست.
راز امید در اوج فقر و ناتوانی بنده
در فرازهای دعا، امام سجاد(ع) میآموزند که چگونه باید بدون پرده با خدا سخن گفت: «خدایا! اگر مرا به دوزخ بری، به اهل آتش خواهم گفت که من تو را دوست داشتم!» و «اگر گناهانم بزرگ است، عفو و بخشش تو از گناهانم بزرگتر است». این اوج جسارت عاشقانه در مسیر توبه است که ترسهای مأیوسکننده را میشکند و امید به رحمت بیانتها را در جان میکارد.
راز امید در اوج فقر و ناتوانی بنده
در فرازهای دعا، امام سجاد(ع) میآموزند که چگونه باید بدون پرده با خدا سخن گفت: «خدایا! اگر مرا به دوزخ بری، به اهل آتش خواهم گفت که من تو را دوست داشتم!» و «اگر گناهانم بزرگ است، عفو و بخشش تو از گناهانم بزرگتر است». این اوج جسارت عاشقانه در مسیر توبه است که ترسهای مأیوسکننده را میشکند و امید به رحمت بیانتها را در جان میکارد.
یاد تنهایی گور و پناه بردن به نور پروردگار
بخشهایی از دعای ابوحمزه به یادآوری لحظات احتضار، شستشوی پیکر بیجان بر تخته غسالخانه و تنهایی شب اول قبر اختصاص دارد: «خدایا، گریه میکنم برای تاریکی قبرم، گریه میکنم برای تنگی لحدم...»؛ یادآوریهایی که خواب غفلت را میتاراند و انسان را به سوی اصلاح رفتار و جبران حقوق مردم برمیانگیزد.
یاد تنهایی گور و پناه بردن به نور پروردگار
بخشهایی از دعای ابوحمزه به یادآوری لحظات احتضار، شستشوی پیکر بیجان بر تخته غسالخانه و تنهایی شب اول قبر اختصاص دارد: «خدایا، گریه میکنم برای تاریکی قبرم، گریه میکنم برای تنگی لحدم...»؛ یادآوریهایی که خواب غفلت را میتاراند و انسان را به سوی اصلاح رفتار و جبران حقوق مردم برمیانگیزد.
چند نکته جالب
- ۱امام رضا(ع) درباره راوی این دعا فرمودند: «ابوحمزه ثمالی در روزگار خود مانند لقمان حکیم بود».
- ۲امام رضا(ع) درباره راوی این دعا فرمودند: «ابوحمزه ثمالی در روزگار خود مانند لقمان حکیم بود».
- ۳دعای ابوحمزه ثمالی عالیترین مرجع برای درمان احساس گناه مخرب و دستیابی به آرامش روحی است.
- ۴دعای ابوحمزه ثمالی عالیترین مرجع برای درمان احساس گناه مخرب و دستیابی به آرامش روحی است.
- ۵خواندن بخشهایی از این دعا در قنوت نماز شب و سحرهای رمضان سفارش فراوان شده است.
- ۶خواندن بخشهایی از این دعا در قنوت نماز شب و سحرهای رمضان سفارش فراوان شده است.
سوالات رایج دربارهی دعای ابوحمزه ثمالی
تلاوت کامل دعای ابوحمزه ثمالی چقدر زمان میبرد؟
به طور معمول حدود یک ساعت و نیم تا دو ساعت تلاوت میشود، اما خواندن بخشهای برگزیده آن نیز بسیار دلنشین و مفید است.
تلاوت کامل دعای ابوحمزه ثمالی چقدر زمان میبرد؟
به طور معمول حدود یک ساعت و نیم تا دو ساعت تلاوت میشود، اما خواندن بخشهای برگزیده آن نیز بسیار دلنشین و مفید است.
پیام محوری این دعا چیست؟
ناامید نشدن از عفو پروردگار تحت هر شرایطی و درک فقر مطلق انسان در برابر غنای مطلق الهی.
پیام محوری این دعا چیست؟
ناامید نشدن از عفو پروردگار تحت هر شرایطی و درک فقر مطلق انسان در برابر غنای مطلق الهی.
منابع این دانستنی
- مصباح المتهجد، شیخ طوسی، ص ۵۸۲ تا ۵۹۸
- مصباح المتهجد، شیخ طوسی، ص ۵۸۲ تا ۵۹۸
- اقبال الاعمال، سید بن طاووس، جلد ۱، ص ۳۲۱
- اقبال الاعمال، سید بن طاووس، جلد ۱، ص ۳۲۱
- مفاتیحالجنان، شیخ عباس قمی
- مفاتیحالجنان، شیخ عباس قمی







