کعبه

کعبه

بیت‌الله الحرام و نخستین خانه توحید بر روی زمین؛ مکعبی ساده که قطب‌نمای نماز و طواف جهانیان است

۱ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

گروه
مکان‌ها و آیین‌های دینی
دسته
مکان‌های مهم دینی و تاریخی
نام‌های قرآنی
البیت الحرام، البیت العتیق، اول بیت وضع للناس
بناکنندگان
حضرت ابراهیم(ع) و فرزندشان حضرت اسماعیل(ع)
ابعاد بنا
ارتفاع حدود ۱۵ متر با دیوارهای سنگی گرانیتی محکم
ارکان چهارگانه
رکن اسود، رکن عراقی، رکن شامی و رکن یمانی
افتخار بی‌همتا
زادگاه امیرالمؤمنین حضرت علی بن ابی‌طالب(ع) در دل کعبه

نخستین خانه برپا شده برای هدایت بشر

قرآن کریم می‌فرماید: «نخستین خانه‌ای که برای مردم قرار داده شد، همان است که در مکه قرار دارد؛ پربرکت و مایه هدایت جهانیان». کعبه به شکل یک مکعب ساده از سنگ‌های کوهستان ساخته شده است. این سادگی معمارانه پیام بزرگی دارد؛ اینکه عظمت خانه خدا در تجملات و زرق‌وبرق نیست، بلکه در اخلاص و توحید نابی است که از دل آن به آسمان پر می‌کشد.

شکافته شدن دیوار کعبه برای مولود کعبه

یکی از درخشان‌ترین و شگفت‌انگیزترین فرازهای تاریخ کعبه، ولادت حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در دل این خانه است. هنگامی که بانو فاطمه بنت اسد(س) در اوج دردهای وضع حمل به پای دیوار کعبه آمد، به اعجاز پروردگار دیوار شکافته شد و ایشان وارد کعبه شدند و سه روز مهمان مائده‌های غیبی بودند. این رخداد انحصاری، شرافتی ابدی به حریم کعبه بخشید که برای هیچ انسان دیگری در تاریخ تکرار نشد.

پاکسازی از بت‌ها و بازگشت به آیین ابراهیمی

در طول قرن‌های جاهلیت، مشرکان قریش کعبه را با صدها بت آلوده ساختند. با فتح مکه، پیامبر اکرم(ص) به همراه حضرت علی(ع) وارد خانه شدند و تمام بت‌ها را سرنگون کردند. از آن روز تا ابد، کعبه پایگاه توحید خالص ماند؛ کانونی که تمام مسلمانان در هر کجای جهان، روزی پنج بار رو به سوی آن به سجده می‌افتند.

چند نکته جالب

  1. ۱محل شکافته شدن دیوار کعبه در رکن یمانی هنوز با بست‌های نقره‌ای نمایان است و به «مستجار» معروف است.
  2. ۲درِ کعبه از طلای خالص ساخته شده و حدود دو متر از کف زمین مطاف بالاتر قرار دارد.
  3. ۳داخل کعبه کاملاً مسطح و دارای سه ستون چوبی کهن از دوران عهد عثمانی و حمیری است.

سوالات رایج درباره‌ی کعبه

چرا کعبه به شکل مکعب ساخته شده است؟

مکعب نماد آرامش، سکون و برابر بودن جهت‌هاست تا توجه انسان از ظاهر بنا به حقیقت بی‌جهت پروردگار جلب شود.

حجر اسماعیل جزو کعبه است؟

بله، فضایی هلالی‌شکل در کنار کعبه است که طواف‌کنندگان باید آن را هم دور بزنند و درون کعبه به حساب می‌آید.

منابع این دانستنی

  • قرآن کریم، سوره آل‌عمران آیه ۹۶ و سوره بقره آیات ۱۲۵ تا ۱۲۷
  • مروج الذهب، مسعودی، جلد ۲
  • تاریخ الکعبة المعظمة