حجرالاسود

حجرالاسود

سنگ بهشتی آویخته بر رکن شرقی کعبه؛ نقطه آغاز طواف و عهدگاه توحیدی انسان با پروردگار

۲ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

گروه
متن‌ها، آثار و یادگارهای اسلامی
دسته
اشیاء و نمادهای تاریخی
محل استقرار
رکن شرقی (رکن حجرالاسود) خانه خدا در ارتفاع ۱٫۵ متری
محل استقرار
رکن شرقی (رکن حجرالاسود) خانه خدا در ارتفاع ۱٫۵ متری
خاستگاه معنوی
سنگی سپید و بهشتی هبوط‌یافته همراه حضرت آدم(ع)
خاستگاه معنوی
سنگی سپید و بهشتی هبوط‌یافته همراه حضرت آدم(ع)
نصب تاریخی
داوری هوشمندانه پیامبر اکرم(ص) در سن ۳۵ سالگی با پهن کردن عبا
نصب تاریخی
داوری هوشمندانه پیامبر اکرم(ص) در سن ۳۵ سالگی با پهن کردن عبا
کارکرد مناسکی
نقطه رسمی آغاز و پایان هر دور طواف کعبه
کارکرد مناسکی
نقطه رسمی آغاز و پایان هر دور طواف کعبه
قاب محافظ
حلقه بیضی‌شکل از جنس نقره خالص
قاب محافظ
حلقه بیضی‌شکل از جنس نقره خالص

سنگی بهشتی و عهدنامه‌ای ازلی

حجرالاسود سنگی مقدس و باستانی است که در زاویه شرقی کعبه نصب شده است. در روایات آمده که این سنگ در آغاز گوهری سپید و درخشان از بهشت بود که با حضرت آدم(ع) فرود آمد و عهدنامه بندگی انسان با خدا در آن به ودیعت نهاده شد؛ اما با گذشت هزاره‌ها و تماس گناهکاران و غبار شرک تیره گشت و به سنگ سیاه (حجرالاسود) شهرت یافت.

سنگی بهشتی و عهدنامه‌ای ازلی

حجرالاسود سنگی مقدس و باستانی است که در زاویه شرقی کعبه نصب شده است. در روایات آمده که این سنگ در آغاز گوهری سپید و درخشان از بهشت بود که با حضرت آدم(ع) فرود آمد و عهدنامه بندگی انسان با خدا در آن به ودیعت نهاده شد؛ اما با گذشت هزاره‌ها و تماس گناهکاران و غبار شرک تیره گشت و به سنگ سیاه (حجرالاسود) شهرت یافت.

تدبیر بزرگ پیامبر اکرم(ص) در نصب حجرالاسود

پیش از بعثت، هنگامی که پیامبر(ص) ۳۵ ساله بودند، سیل کعبه را ویران کرد و قبایل قریش آن را بازسازی کردند. در هنگام نصب حجرالاسود، هر قبیله‌ای می‌خواست این افتخار بزرگ به نام خودش ثبت شود؛ کار به شمشیر کشیدن و تشت خون کشید! قرار گذاشتند نخستین کسی که از در مسجد وارد شد داوری کند؛ محمد امین(ص) وارد شدند. ایشان ردای خویش را پهن کردند، سنگ را میان آن نهادند و فرمودند رئیس هر قبیله گوشه‌ای از عبا را بگیرد و بالا بیاورد؛ سپس خود سنگ را بر دیوار نهادند و فتنه‌ای بزرگ را با درایت خاموش ساختند.

تدبیر بزرگ پیامبر اکرم(ص) در نصب حجرالاسود

پیش از بعثت، هنگامی که پیامبر(ص) ۳۵ ساله بودند، سیل کعبه را ویران کرد و قبایل قریش آن را بازسازی کردند. در هنگام نصب حجرالاسود، هر قبیله‌ای می‌خواست این افتخار بزرگ به نام خودش ثبت شود؛ کار به شمشیر کشیدن و تشت خون کشید! قرار گذاشتند نخستین کسی که از در مسجد وارد شد داوری کند؛ محمد امین(ص) وارد شدند. ایشان ردای خویش را پهن کردند، سنگ را میان آن نهادند و فرمودند رئیس هر قبیله گوشه‌ای از عبا را بگیرد و بالا بیاورد؛ سپس خود سنگ را بر دیوار نهادند و فتنه‌ای بزرگ را با درایت خاموش ساختند.

استلام و میثاق بندگی در طواف

در احکام حج، هر یک از هفت دور طواف کعبه از برابر حجرالاسود آغاز و به همان نقطه ختم می‌شود. لمس کردن و بوسیدن آن (استلام) مستحب مؤکد است و زائر هنگام اشاره به آن زمزمه می‌کند: «أَمَانَتِي أَدَّيْتُهَا وَ مِيثَاقِي تَعَاهَدْتُهُ»؛ یعنی امانتم را ادا کردم و پیمان بندگی با خدایم را تازه نمودم.

استلام و میثاق بندگی در طواف

در احکام حج، هر یک از هفت دور طواف کعبه از برابر حجرالاسود آغاز و به همان نقطه ختم می‌شود. لمس کردن و بوسیدن آن (استلام) مستحب مؤکد است و زائر هنگام اشاره به آن زمزمه می‌کند: «أَمَانَتِي أَدَّيْتُهَا وَ مِيثَاقِي تَعَاهَدْتُهُ»؛ یعنی امانتم را ادا کردم و پیمان بندگی با خدایم را تازه نمودم.

چند نکته جالب

  1. ۱در سال ۳۱۷ هجری فرقه قرامطه به مکه حمله کردند و حجرالاسود را ربودند و ۲۲ سال در بحرین نگاه داشتند تا دوباره با عزت به کعبه بازگردانده شد.
  2. ۲در سال ۳۱۷ هجری فرقه قرامطه به مکه حمله کردند و حجرالاسود را ربودند و ۲۲ سال در بحرین نگاه داشتند تا دوباره با عزت به کعبه بازگردانده شد.
  3. ۳امروزه حجرالاسود شامل چند قطعه سنگ به هم پیوسته است که با ماده‌ای صمغی درون قاب نقره‌ای محفوظ است.
  4. ۴امروزه حجرالاسود شامل چند قطعه سنگ به هم پیوسته است که با ماده‌ای صمغی درون قاب نقره‌ای محفوظ است.
  5. ۵پیامبر اکرم(ص) حجرالاسود را به دست راست خداوند در زمین تشبیه فرمودند که بندگان با آن بیعت می‌کنند.
  6. ۶پیامبر اکرم(ص) حجرالاسود را به دست راست خداوند در زمین تشبیه فرمودند که بندگان با آن بیعت می‌کنند.

سوالات رایج درباره‌ی حجرالاسود

چرا حجرالاسود به رنگ سیاه است؟

در اصل سنگی روشن و صیقلی بوده که طبق روایات به سبب تیرگی گناهان و فتنه‌های زمینی در گذر تاریخ تیره شده است.

چرا حجرالاسود به رنگ سیاه است؟

در اصل سنگی روشن و صیقلی بوده که طبق روایات به سبب تیرگی گناهان و فتنه‌های زمینی در گذر تاریخ تیره شده است.

اگر به دلیل شلوغی نتوانیم حجرالاسود را لمس کنیم چه وظیفه‌ای داریم؟

کافی است از دور با دست راست به سوی آن اشاره کرده و تکبیر (الله‌اکبر) بگوییم.

اگر به دلیل شلوغی نتوانیم حجرالاسود را لمس کنیم چه وظیفه‌ای داریم؟

کافی است از دور با دست راست به سوی آن اشاره کرده و تکبیر (الله‌اکبر) بگوییم.

منابع این دانستنی

  • تاریخ مکه، ازرقی، جلد ۱
  • تاریخ مکه، ازرقی، جلد ۱
  • الکافی، جلد ۴ (کتاب الحج)
  • الکافی، جلد ۴ (کتاب الحج)
  • بحارالانوار، جلد ۹۶
  • بحارالانوار، جلد ۹۶