مالک اشتر

مالک بن حارث از قبیله نخع، قامتی بلند، شمشیرزنی بی‌باک و دلی پر از حیا و تقوا داشت. او در نبرد یرموک با رومیان جنگید و چشمش آسیب دید. با بیعت مردم با امیرالمؤمنین علی(ع)، مالک به استوارترین شمشیر و امین‌ترین مشاور امام تبدیل شد. او تندخویی‌های دنیاطلبان را می‌دید اما در برابر توهین‌ها با لبخند و گذشت رفتار می‌کرد.

در نبرد صفین، مالک اشتر فرماندهی جناح راست را بر عهده داشت. او با شجاعتی حیدری صفوف شامیان را شکافت و تا چند قدمی خیمه معاویه پیش رفت، به طوری که معاویه آماده فرار شده بود. اما با توطئه قرآن‌ها بر نیزه کردن و فریب خوردن ساده‌لوحان خوارج، شمشیرها بر گردن امام علی(ع) نهاده شد تا مالک برگردد؛ مالک با چشمانی اشک‌بار برای حفظ جان امام، در آستانه پیروزی قطعی عقب نشست.

امیرالمؤمنین(ع) او را استاندار مصر قرار دادند و بلندترین منشور حکمرانی عادلانه تاریخ (نامه ۵۳ نهج‌البلاغه) را برای او نوشتند. اما معاویه که می‌دانست با ورود مالک، مصر برای همیشه از چنگش می‌رود، به یکی از مأمورانش دستور داد در منطقه قلزم شربتی از عسل زهرآلود به او بنوشاند. خبر شهادت او چنان بر قلب امام(ع) سنگین بود که فرمودند: «مالک برای من همان‌گونه بود که من برای پیامبر بودم!»