جابر بن عبدالله انصاری
واپسین بازمانده بیعت عقبه و نخستین زائر اربعین حسینی؛ امانتدار سلام رسول خدا(ص) به امام باقر(ع)

در یک نگاه
- گروه
- پیامبران و شخصیتهای اثرگذار
- دسته
- یاران و شخصیتهای صدر اسلام
- تبار شریف
- از قبیله خزرج انصار در مدینه
- سابقه حضور
- حضور در پیمان دوم عقبه در نوجوانی و شرکت در ۱۹ غزوه پیامبر(ص)
- مأموریت آسمانی
- ابلاغ سلام پیامبر اکرم(ص) به حضرت امام محمد باقر(ع)
- نخستین زائر اربعین
- زیارت قبر مطهر امام حسین(ع) در نخستین اربعین به همراه عطیه کوفی
- عمر پربرکت
- درک محضر هفت معصوم (از رسول خدا تا امام باقر)
نوجوانی در بیعت عقبه و همراهی در ۱۹ جنگ
جابر در حالی که نوجوانی کمسنوسال بود، دست در دست پدرش عبدالله بن عمرو در عقبه با پیامبر اکرم(ص) بیعت کرد. پدرش در جنگ احد به شهادت رسید و جابر سرپرستی خواهرانش را به عهده گرفت. او در ۱۹ نبرد دوشادوش رسول خدا(ص) شمشیر زد و همواره محرم راز و راوی صادق احادیث اهلبیت(ع) بود.
امانتی که پس از نیم قرن به صاحبش رسید
پیامبر اکرم(ص) سالها قبل دست بر شانه جابر نهادند و فرمودند: «ای جابر، تو آنقدر زنده میمانی تا فرزندی از نسل من به نام محمد بن علی (باقرالعلوم) را دیدار کنی؛ هرگاه او را دیدی سلام مرا به او برسان». جابر در اواخر عمر نابینا شده بود و در کوچههای مدینه میگشت و صدا میزد: یا باقرالعلم! تا اینکه سرانجام نوجوانی را در آغوش کشید و بوی پیامبر(ص) را استشمام کرد و سلام رسول خدا را ابلاغ نمود.
حماسه نخستین زیارت اربعین در کربلا
پس از فاجعه عاشورا، جابر با وجود نابینایی و کهنسالی، همراه با عطیه کوفی به سوی کربلا شتافت. او در نهر فرات غسل زیارت کرد، عطر بر خود زد و با گامهای آهسته و اشکریزان خود را به تربت مطهر امام حسین(ع) رساند، دست بر خاک نهاد و سه بار فریاد زد: یا حسین! و زیارتنامهای تاریخی خواند که سرآغاز سنت راهپیمایی اربعین شد.
چند نکته جالب
- ۱حدیث لوح جابر از معتبرترین اسناد اثبات اسامی دوازده امام شیعه است که جابر آن را در لوحی نزد حضرت زهرا(س) مشاهده و ثبت کرد.
- ۲جابر آخرین صحابی رسول خدا(ص) بود که در مدینه منوره از دنیا رفت (سال ۷۸ هجری).
- ۳او در زمان کهنسالی در مسجد مدینه مینشست و حدیث اهلبیت(ع) میگفت و حجاج بن یوسف نتوانست او را از این راه بازدارد.
سوالات رایج دربارهی جابر بن عبدالله انصاری
عطیه کوفی که همراه جابر بود چه کسی بود؟
از دانشمندان بزرگ تفسیر و رجال و از یاران برجسته امیرالمؤمنین(ع) که دست جابر نابینا را تا مزار کربلا گرفت.
جابر محضر کدام امامان را درک کرد؟
پیامبر اکرم(ص)، حضرت فاطمه(س)، امام علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) و امام باقر(ع).
منابع این دانستنی
- الطبقات الکبری، ابن سعد، جلد ۳
- کامل الزیارات، ص ۱۱۵
- اصول کافی، جلد ۱ (حدیث لوح)

