ملاصدرا

ملاصدرا در شیراز زاده شد و برای تحصیل به اصفهان رفت و در محضر نابغه‌هایی چون شیخ بهایی و میرداماد به قله فقه و فلسفه رسید. اما افکار عمیق او با مخالفت برخی اهل ظاهر روبه‌رو شد که او را تکفیر کردند. ملاصدرا برای رهایی از هیاهو، به روستای دورافتاده کهک در نزدیکی قم پناه برد و ۱۵ سال در انزوا به عبادت، تفکر و تصفیه باطن پرداخت.

در دل آن سال‌های خلوت، نوری بر جانش تابید که اساس مکتب نوین فلسفی‌اش شد. او متوجه شد که سه راه شناخت یعنی «برهان عقلی»، «شهود عرفانی» و «قرآن و روایات وحیانی» نه تنها در تضاد نیستند، بلکه یک حقیقت واحدند. او مکتب «حکمت متعالیه» را پی‌ریزی کرد و نظریه اصالت وجود و حرکت جوهری را به اثبات رساند.

شاهکار بزرگ او کتاب «اسفار اربعه» است که در چهار سفر معنوی تنظیم شده: سفر از خلق به سوی خدا، سفر در ذات و صفات خدا با حق، سفر از خدا به سوی خلق همراه با حق، و سفر در میان مردم برای نجات و هدایت آنان با راهنمایی حق. این اثر تا امروز قله فلسفه اسلامی به شمار می‌آید.