اسفار اربعه

اسفار اربعه

قله بلند حکمت متعالیه؛ سفرهای چهارگانه روح انسان به قلم صدرالمتألهین ملاصدرا شیرازی

۲ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

گروه
متن‌ها، آثار و یادگارهای اسلامی
دسته
آثار و کتاب‌های مهم اسلامی
نام کامل اثر
الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة
نام کامل اثر
الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة
مؤلف حکیم
صدرالدین محمد شیرازی (ملاصدرا)
مؤلف حکیم
صدرالدین محمد شیرازی (ملاصدرا)
دستاوردهای بنیادین
اثبات اصالت وجود، حرکت جوهری، اتحاد عاقل و معقول
دستاوردهای بنیادین
اثبات اصالت وجود، حرکت جوهری، اتحاد عاقل و معقول
چهار سفر روحانی
۱. از خلق به حق، ۲. با حق در حق، ۳. از حق به خلق با حق، ۴. در خلق با حق
چهار سفر روحانی
۱. از خلق به حق، ۲. با حق در حق، ۳. از حق به خلق با حق، ۴. در خلق با حق
جایگاه آموزشی
متن اصلی تدریس در بالاترین سطوح فلسفه و عرفان اسلامی
جایگاه آموزشی
متن اصلی تدریس در بالاترین سطوح فلسفه و عرفان اسلامی

حکمت متعالیه؛ پیوند برهان، عرفان و قرآن

ملاصدرا پس از سال‌ها انزوا و تصفیه باطن در روستای کهک قم، شاهکار جاودان «اسفار اربعه» را نگاشت. او در این اثر توانست نزاع دیرینه میان فلاسفه (اهل استدلال عقلی)، عرفا (اهل کشف و شهود قلبی) و متکلمان (اهل تمسک به روایات) را پایان بخشد و اثبات کند که عقل سلیم، قلب پاک و آیات نورانی وحی همگی به یک حقیقت یگانه گواهی می‌دهند.

حکمت متعالیه؛ پیوند برهان، عرفان و قرآن

ملاصدرا پس از سال‌ها انزوا و تصفیه باطن در روستای کهک قم، شاهکار جاودان «اسفار اربعه» را نگاشت. او در این اثر توانست نزاع دیرینه میان فلاسفه (اهل استدلال عقلی)، عرفا (اهل کشف و شهود قلبی) و متکلمان (اهل تمسک به روایات) را پایان بخشد و اثبات کند که عقل سلیم، قلب پاک و آیات نورانی وحی همگی به یک حقیقت یگانه گواهی می‌دهند.

سفرهای چهارگانه عقل در وادی هستی

کتاب بر مبنای چهار سفر روحانی عارفان تنظیم شده است: سفر اول، عبور از کثرت جهان مادی به سوی وحدت پروردگار است؛ سفر دوم، سیری در صفات و کمالات الهی است؛ سفر سوم، بازگشت به سوی آفریدگان در سایه انوار الهی است؛ و سفر چهارم، رفتن به میان مردم برای هدایت، خدمت و دستگیری از آنان همراه با حقیقت حق است. این نشان می‌دهد که هدف نهایی فلسفه، خدمت به مردم و نجات جامعه است.

سفرهای چهارگانه عقل در وادی هستی

کتاب بر مبنای چهار سفر روحانی عارفان تنظیم شده است: سفر اول، عبور از کثرت جهان مادی به سوی وحدت پروردگار است؛ سفر دوم، سیری در صفات و کمالات الهی است؛ سفر سوم، بازگشت به سوی آفریدگان در سایه انوار الهی است؛ و سفر چهارم، رفتن به میان مردم برای هدایت، خدمت و دستگیری از آنان همراه با حقیقت حق است. این نشان می‌دهد که هدف نهایی فلسفه، خدمت به مردم و نجات جامعه است.

اصالت وجود و حرکت جوهری؛ انقلابی در فیزیک و متافیزیک

ملاصدرا در اسفار اثبات کرد که حقیقت جهان بر «وجود» استوار است نه ماهیت‌های قراردادی، و جهان ماده در تار و پود ذات خود (جوهر) لحظه به لحظه در حرکت، تحول و شتاب به سوی کمال بی‌نهایت پروردگار است. این بینش، تصویری زنده، پویا و هدفمند از هستی را پیش روی انسان نهاد.

اصالت وجود و حرکت جوهری؛ انقلابی در فیزیک و متافیزیک

ملاصدرا در اسفار اثبات کرد که حقیقت جهان بر «وجود» استوار است نه ماهیت‌های قراردادی، و جهان ماده در تار و پود ذات خود (جوهر) لحظه به لحظه در حرکت، تحول و شتاب به سوی کمال بی‌نهایت پروردگار است. این بینش، تصویری زنده، پویا و هدفمند از هستی را پیش روی انسان نهاد.

چند نکته جالب

  1. ۱حکیم سبزواری با نگارش منظومه و شرح آن، مباحث دشوار اسفار اربعه را برای طلاب ساده‌سازی کرد.
  2. ۲حکیم سبزواری با نگارش منظومه و شرح آن، مباحث دشوار اسفار اربعه را برای طلاب ساده‌سازی کرد.
  3. ۳علامه طباطبایی و امام خمینی هر دو از بزرگ‌ترین استادان و مدرسان کتاب اسفار در سده اخیر بوده‌اند.
  4. ۴علامه طباطبایی و امام خمینی هر دو از بزرگ‌ترین استادان و مدرسان کتاب اسفار در سده اخیر بوده‌اند.
  5. ۵ملاصدرا این کتاب را در پاسخ به تکفیرکنندگان قشری‌نگر نگاشت تا ثابت کند دینداری حقیقی بر پایه عمیق‌ترین برهان‌ها استوار است.
  6. ۶ملاصدرا این کتاب را در پاسخ به تکفیرکنندگان قشری‌نگر نگاشت تا ثابت کند دینداری حقیقی بر پایه عمیق‌ترین برهان‌ها استوار است.

سوالات رایج درباره‌ی اسفار اربعه

تفاوت سفر سوم و چهارم در اسفار اربعه چیست؟

در سفر سوم فیلسوف با نگاه الهی به جهان خلقت می‌نگرد، اما در سفر چهارم مستقیماً وارد جامعه شده و پیامبرانه برای هدایت و اصلاح امور مردم تلاش می‌کند.

تفاوت سفر سوم و چهارم در اسفار اربعه چیست؟

در سفر سوم فیلسوف با نگاه الهی به جهان خلقت می‌نگرد، اما در سفر چهارم مستقیماً وارد جامعه شده و پیامبرانه برای هدایت و اصلاح امور مردم تلاش می‌کند.

چرا فهم اسفار نیازمند استاد است؟

به سبب تلفیق دقیق اصطلاحات پیچیده منطقی، مفاهیم عمیق ذوقی عرفان ابن‌عربی و ظرایف کلام وحیانی.

چرا فهم اسفار نیازمند استاد است؟

به سبب تلفیق دقیق اصطلاحات پیچیده منطقی، مفاهیم عمیق ذوقی عرفان ابن‌عربی و ظرایف کلام وحیانی.

منابع این دانستنی

  • الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، ۹ جلد
  • الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، ۹ جلد
  • ملاصدرا و حکمت متعالیه، سید حسین نصر
  • ملاصدرا و حکمت متعالیه، سید حسین نصر
  • شرح اسفار اربعه، شهید مطهری
  • شرح اسفار اربعه، شهید مطهری