علامه طباطبایی

علامه طباطبایی

فیلسوف شرق و صاحب تفسیر المیزان؛ مفسری که قرآن را با خود قرآن تفسیر کرد و شاگردانی تمدن‌ساز پروراند

۱ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

گروه
پیامبران و شخصیت‌های اثرگذار
دسته
علما و بزرگان دینی
زادگاه و مدفن
متولد تبریز (۱۲۸۱ ش) و مدفون در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س) در قم (۱۳۶۰ ش)
استاد عرفان
عارف کم‌نظیر سید علی قاضی طباطبایی در نجف
شاهکار جاویدان
تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن (۲۰ جلد در طول ۲۰ سال)
مناظرات تاریخی
جلسات مناظره فلسفی با هانری کربن فرانسوی در تهران
شاگردان نامدار
شهید مطهری، شهید بهشتی، آیت‌الله جوادی آملی و آیت‌الله مصباح

از رنج کشاورزی در شادآباد تا هجرت به قم

سید محمدحسین طباطبایی پس از سال‌ها تحصیل فلسفه و عرفان در نجف اشرف نزد استادانی چون میرزای نائینی و سید علی قاضی، به دلیل تنگنای شدید مالی به زادگاهش تبریز برگشت و ده سال در روستای شادآباد کشاورزی کرد. اما عطش خدمت به دین او را به قم کشاند؛ جایی که در آن زمان فلسفه و تفسیر غریب بود. او با شهامت کلاس تفسیر قرآن و تدریس کتاب اسفار را دایر کرد.

تفسیر المیزان؛ روش بدیع تفسیر قرآن به قرآن

علامه متوجه شد که قرآن خود نور روشنگر است و نباید آن را در بند نظرات محدود بشری حبس کرد. او روش اجتهادی «تفسیر قرآن با قرآن» را زنده کرد؛ یعنی ابهام یک آیه را با درخشش آیه‌ای دیگر روشن ساخت. او بیست سال قلم زد تا دوره ۲۰ جلدی «المیزان» متولد شد؛ اثری که اقیانوسی از فلسفه، جامعه‌شناسی، تاریخ و اخلاق را در خود دارد.

گفت‌وگو با فیلسوفان غربی و ادب بی‌مانند اخلاقی

جلسات علمی علامه با هانری کربن، فیلسوف و اسلام‌شناس برجسته فرانسوی، پنجره‌ای نو برای شناساندن حقیقت تشیع به غرب گشود. علامه با وجود آن مقام عظیم علمی، نمونه مجسم تواضع بود؛ هرگز در مجالس به خود اجازه نمی‌داد سخن کسی را قطع کند و در برابر نام ائمه(ع) سراپا ادب و اشک می‌شد.

چند نکته جالب

  1. ۱علامه طباطبایی اشعار عرفانی بسیار دلنشینی سرود که غزل «کیش مهر» (همی‌گویم و گفته‌ام بارها...) از زیباترین آن‌هاست.
  2. ۲هانری کربن اعتراف کرد که پاسخ بسیاری از بن‌بست‌های فلسفه معاصر غرب را در جلسات با علامه طباطبایی یافته است.
  3. ۳شهید مطهری درباره او می‌گفت: علامه طباطبایی مردی است که صد سال بعد عظمت او شناخته خواهد شد.

سوالات رایج درباره‌ی علامه طباطبایی

روش تفسیر قرآن به قرآن دقیقاً چیست؟

روشی است که در آن فحوای آیات و واژگان با ارجاع به سایر آیات مشابه و کلیدواژه‌های قرآنی معناگشایی می‌شود.

کتاب اصول فلسفه و روش رئالیسم چه اثری داشت؟

پاسخی بنیادین و علمی به شبهات مارکسیسم و ماتریالیسم بود که با پاورقی‌های شهید مطهری به چاپ رسید.

منابع این دانستنی

  • یادنامه علامه طباطبایی
  • مهر تابان، علامه طهرانی
  • تفسیر المیزان، علامه طباطبایی