تشریع و فضیلت روزه ماه رمضان
ضیافت الهی و تمرین خودسازی؛ ماهی که درهای بهشت گشوده است و نفس کشیدن در آن تسبیح پروردگار است

در یک نگاه
- گروه
- مکانها و آیینهای دینی
- دسته
- آیینها و مناسبتهای اسلامی
- زمان تشریع حکم
- شعبان سال دوم هجری در مدینه منوره
- آیه شریفه وجوب
- يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ (بقره، ۱۸۳)
- فلسفه بنیادین روزه
- لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (دستیابی به تقوا، خویشتنداری و مهار نفس)
- خطبه تاریخی پیامبر(ص)
- خطبه شعبانیه در توصیف ضیافتالله و برکات رمضان
- ثمره اجتماعی
- چشیدن طعم گرسنگی فقرا و تقویت حس همدلی
دعوت به مهمانی خداوند در خطبه شعبانیه
رسول گرامی اسلام(ص) در آخرین جمعه ماه شعبان خطبهای پرشور خواندند و فرمودند: «ای مردم! ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوی شما روی آورده است؛ ماهی که نزد خدا برترین ماههاست، روزهایش بهترین روزها و نفسهای شما در آن پاداش تسبیح دارد و خوابتان عبادت است». این ضیافتی بیمانند است که میزبانش پروردگار جهانیان است.
روزه؛ فراتر از نخوردن و نیاشامیدن
روزه تنها یک پرهیز جسمی نیست؛ امام صادق(ع) فرمودند: هرگاه روزه گرفتی، باید گوش، چشم، مو و پوست تو نیز از گناهان روزه باشد! روزه مکتبی است برای مهار چشم از نگاه حرام، بازداشتن زبان از دروغ و غیبت، و پیراستن دل از حسد و کینه. این امساک، روح انسان را از بند عادتهای روزمره آزاد میسازد و به او سبکی و پرواز میبخشد.
همدلی با گرسنگان و پالایش سلامت تن
از برکات اجتماعی روزه، تجربه طعم تشنگی و گرسنگی است تا توانگران رنج محرومان جامعه را با عمق وجود درک کنند و درهای انفاق و افطاری دادن گشوده شود. از سوی دیگر، دانش نوین پزشکی امروز اثبات کرده که روزهداری با پدیده اتوفاژی (پاکسازی سلولهای فرسوده بدن)، سلامت جسم را تضمین کرده و دستگاه گوارش را بازسازی مینماید.
چند نکته جالب
- ۱پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «صُومُوا تَصِحُّوا»؛ روزه بگیرید تا تندرست و سالم بمانید.
- ۲تلاوت یک آیه از قرآن کریم در ماه مبارک رمضان پاداشی معادل ختم کل قرآن در ماههای دیگر دارد.
- ۳سفرههای افطاری ساده در مساجد و محلات نماد همبستگی و محبت در امت اسلامی است.
سوالات رایج دربارهی تشریع و فضیلت روزه ماه رمضان
آیا روزه بر امتهای پیش از اسلام هم واجب بوده است؟
بله، قرآن صریحاً میفرماید «كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ»؛ پیروان پیامبران گذشته نیز مناسکی از روزهداری برای تزکیه نفس داشتهاند.
چه کسانی از روزه گرفتن معاف هستند؟
بیماران، سالمندانی که توان روزه ندارند، زنان باردار و شیرده با شرایط خاص و مسافرانی که سفر شرعی دارند.
منابع این دانستنی
- قرآن کریم، سوره بقره، آیات ۱۸۳ تا ۱۸۷
- امالی شیخ صدوق (خطبه شعبانیه پیامبر)
- کافی، جلد ۴ (کتاب الصیام)

