عید فطر
جشن پیروزی بر خواهش‌های نفس و پاداش یک ماه ضیافت الهی؛ روز نماز بندگی و انفاق زکات فطره
در یک نگاه
- گروه
- مکان‌ها و آیین‌های دینی
- دسته
- آیین‌ها و مناسبت‌های اسلامی
- زمان جشن
- اول ماه شوال پس از رؤیت هلال ماه نو
- حکم فقهی روزه
- تنها روزی در سال که روزه گرفتن در آن شرعاً حرام است
- اعمال محوری
- اقامه نماز باشکوه عید فطر در مصلای عمومی و پرداخت زکات فطره
- شعار تکبیر
- اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ عَلَى مَا هَدَانَا
- پیام اجتماعی
- تقسیم شادی معنوی با نیازمندان و تحکیم پیوند برادری
روزی که پاداش‌ها توزیع می‌شود
عید فطر تنها پایان یک ماه نخوردن و نیاشامیدن نیست؛ بلکه روز جشن طهارت جان و پیروزی عقل بر هوس‌هاست. حضرت امام علی(ع) در خطبه عید فطر فرمودند: «این روز عید کسی است که خداوند روزه‌اش را پذیرفته و شب‌زنده‌داری‌اش را ستوده است؛ و هر روزی که در آن نافرمانی خدا نشود، آن روز عید است».
نماز عید فطر؛ تبلور شکوه جمعی مؤمنان
صبح روز اول شوال، خیابان‌ها و مصلاهای جهان اسلام با طنین قنوت‌های عاشقانه «اللَّهُمَّ أَهْلَ الْكِبْرِيَاءِ وَالْعَظَمَة» پر می‌شود. مؤمنان با غسل طهارت و پاکیزه‌ترین جامه‌ها در صفوفی فشرده سر بر خاک می‌نهند و خیر و سعادتی را که به محمد و آل محمد(ص) عطا شده، برای خود و جامعه تمنا می‌کنند.
زکات فطره؛ گره خوردن عبادت به عدالت اقتصادی
زیبایی بی‌نظیر عید فطر در این است که نماز عید بدون پرداخت «زکات فطره» پذیرفته نمی‌شود. هر سرپرست خانواده موظف است پیش از اقامه نماز، سهمی از خوراک اصلی را برای سیر کردن گرسنگان کنار بگذارد تا در روز عید، هیچ سفره‌ای تهی نماند و شادی عبادی به شادکامی عمومی و ریشه‌کنی فقر بدل گردد.
چند نکته جالب
- ۱مستحب است مسلمانان پیش از حرکت به سوی نماز عید فطر، با خرما یا شیرینی افطار کنند.
- ۲قنوت نماز عید فطر دارای پنج قنوت در رکعت اول و چهار قنوت در رکعت دوم با دعایی بسیار روحبخش است.
- ۳امام رضا(ع) فرمودند عید فطر قرار داده شد تا مسلمانان مجمعی داشته باشند که در آن گرد آیند و نعمت‌های خدا را آشکار کنند.
سوالات رایج درباره‌ی عید فطر
میزان زکات فطره برای هر نفر چقدر است؟
معادل سه کیلوگرم از قوت غالب مردم (مانند گندم، برنج یا جو) یا بهای نقدی معادل آن.
چرا روزه گرفتن در عید فطر حرام است؟
چون این روز به عنوان ضیافت و پاداش پروردگار برای بندگان تعیین شده و امساک در روز مهمانی خدا شایسته نیست.
منابع این دانستنی
- من لا یحضره الفقیه، شیخ صدوق، جلد ۲، ص ۲۲۷
- وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی (ابواب صلاة العید)
- نهج‌البلاغه، خطبه‌ها و کلمات قصار
بیشتر از آیین‌ها و مناسبت‌های اسلامی
عید غدیر
عیدالله الاکبر و جشن امامت؛ روز تجلی پیمان اخوت، اطعام مؤمنان و شادمانی کمال دین
شب قدر و احیا
فصل طلایی استغفار و تجدید عهد بندگی؛ شبی که قرآن بر سر می‌نهیم و تقدیر یک سال رقم می‌خورد