خلاصه کتاب سیری در نهج‌البلاغه

«سیری در نهج‌البلاغه» تلاش شهید مرتضی مطهری برای دیدن چند جهان متفاوت در سخنان امیرالمؤمنین علی(ع)ه؛ از خداشناسی و عبادت گرفته تا حکومت، عدالت، خلافت، موعظه، تقوا، زهد و رابطه انسان با دنیا. این کتاب قرار نیست شرح جمله‌به‌جمله نهج‌البلاغه باشه؛ مطهری چند موضوع اصلی رو انتخاب می‌کنن تا نشون بدن چطور این بخش‌های به‌ظاهر متفاوت، کنار هم یک تصویر منسجم از انسان و زندگی می‌سازن.

یکی از تنش‌های اصلی کتاب اینه که معنویت قرار نیست انسان رو از زندگی واقعی بیرون بکشه. علی(ع) هم اهل عبادت و خداشناسی عمیقن و هم در متن سیاست، حکومت، جنگ، قضاوت و بیت‌المال حضور دارن. همین کنار هم قرار گرفتن، پرسش مهمی می‌سازه: چطور میشه قدرت داشت، اما قدرت‌پرست نشد؛ مال در اختیار داشت، اما بنده مال نشد؛ و وارد دنیا شد، بدون اینکه دنیا هویت آدم رو تصاحب کنه؟

مطهری برای پاسخ به این پرسش، از توحید و حدود عقل در خداشناسی شروع می‌کنن، به عبادت و انگیزه‌های مختلف پرستش می‌رسن، بعد سراغ حکومت به‌عنوان امانت، حقوق متقابل مردم و حاکم و هزینه واقعی عدالت میرن. در بخش‌های بعد هم تقوا، زهد، دنیاپرستی و خودفراموشی رو از نو معنا می‌کنن. نتیجه، تصویریه که در اون دنیا دشمن انسان نیست؛ مسئله اینه که دنیا وسیله زندگی و رشد باشه یا کم‌کم صاحب تصمیم‌ها و شخصیت انسان بشه.