سید محمدباقر صدر

سید محمدباقر صدر

فیلسوف اقتصاد و نابغه اندیشه شیعه؛ متفکری که پایه‌های فلسفی و اقتصادی اسلام مدرن را بنیان نهاد

۱ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

گروه
پیامبران و شخصیت‌های اثرگذار
دسته
علما و بزرگان دینی
زادگاه و شهادت
کاظمین (۱۳۱۳ ش) و شهادت در بغداد توسط رژیم بعث (۱۳۵۹ ش)
لقب تمدنی
مغز متفکر جهان اسلام در قرن بیستم
دو اثر بنیادین جهانی
فلسفتنا (فلسفه ما) و اقتصادنا (اقتصاد ما)
خواهر شهیده
بانو بنت‌الهدی صدر، نویسنده و فعال فرهنگی
شاگردان برجسته
سید محمود هاشمی شاهرودی و سید کاظم حائری

نابغه نوجوانی که مرزهای تفکر را گشود

سید محمدباقر صدر از همان کودکی در کاظمین نبوغی شگفت‌انگیز نشان داد و در ۲۰ سالگی به درجه اجتهاد رسید. در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۶۰ میلادی که امواج افکار کمونیستی و مادی‌گرایانه جوانان عراق و جهان عرب را تحت تأثیر قرار داده بود، او با درک عمیق از دنیای مدرن، دست به قلم برد تا نشان دهد اسلام نظام فکری و اقتصادی مستقل دارد.

فلسفتنا و اقتصادنا؛ شکستن سیطره چپ و راست

کتاب «فلسفتنا» پایه‌های مارکسیسم و اگزیستانسیالیسم را به چالش کشید و کتاب «اقتصادنا» نخستین رساله جامع اقتصاد اسلامی در جهان بود که نظریه توزیع عادلانه ثروت، مالکیت دوگانه و بانکداری بدون ربا را تدوین کرد. این دو کتاب طوفانی فکری در دانشگاه‌های جهان عرب و حتی مراکز علمی غرب پدید آورد.

حمایت شجاعانه از انقلاب و شهادت مظلومانه

با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شهید صدر فریاد زد: «در امام خمینی ذوب شوید، همان‌گونه که او در اسلام ذوب شد». رژیم ستمگر صدام که از نفوذ مردمی او به شدت هراسناک بود، او و خواهر بزرگوارش بانو بنت‌الهدی را دستگیر و پس از شکنجه‌های وحشیانه در فروردین ۱۳۵۹ به شهادت رساند.

چند نکته جالب

  1. ۱شهید صدر کتاب «الاسس المنطقیة للاستقراء» را در حوزه فلسفه علم نگاشت که تحلیلی نو بر نظریه معرفت و روش استقراء تجربی بود.
  2. ۲او پیشنهاد داد کتاب‌های درسی حوزه‌های علمیه به زبانی نو و مرحله‌بندی شده درآید و کتاب «حلقات» را در اصول فقه نگاشت.
  3. ۳امام خمینی پس از شهادت او سه روز عزای عمومی اعلام کردند و او را «مغز متفکر اسلامی» نامیدند.

سوالات رایج درباره‌ی سید محمدباقر صدر

موضوع اصلی کتاب اقتصادنا چیست؟

تدوین نظام اقتصادی اسلام در مقایسه با سرمایه‌داری و سوسیالیسم و تبیین نقش دولت، مالکیت و عدالت اجتماعی.

چرا رژیم بعث شهید صدر را به شهادت رساند؟

به سبب رهبری جریان بیداری اسلامی در عراق و حمایت قاطعانه از مواضع ضداستکباری نهضت امام خمینی.

منابع این دانستنی

  • الشهید الصدر، سمیر سلیمان
  • اقتصادنا، شهید سید محمدباقر صدر
  • فلسفتنا، شهید صدر