سید محمدباقر صدر
فیلسوف اقتصاد و نابغه اندیشه شیعه؛ متفکری که پایههای فلسفی و اقتصادی اسلام مدرن را بنیان نهاد

در یک نگاه
- گروه
- پیامبران و شخصیتهای اثرگذار
- دسته
- علما و بزرگان دینی
- زادگاه و شهادت
- کاظمین (۱۳۱۳ ش) و شهادت در بغداد توسط رژیم بعث (۱۳۵۹ ش)
- لقب تمدنی
- مغز متفکر جهان اسلام در قرن بیستم
- دو اثر بنیادین جهانی
- فلسفتنا (فلسفه ما) و اقتصادنا (اقتصاد ما)
- خواهر شهیده
- بانو بنتالهدی صدر، نویسنده و فعال فرهنگی
- شاگردان برجسته
- سید محمود هاشمی شاهرودی و سید کاظم حائری
نابغه نوجوانی که مرزهای تفکر را گشود
سید محمدباقر صدر از همان کودکی در کاظمین نبوغی شگفتانگیز نشان داد و در ۲۰ سالگی به درجه اجتهاد رسید. در دهههای ۱۹۵۰ و ۶۰ میلادی که امواج افکار کمونیستی و مادیگرایانه جوانان عراق و جهان عرب را تحت تأثیر قرار داده بود، او با درک عمیق از دنیای مدرن، دست به قلم برد تا نشان دهد اسلام نظام فکری و اقتصادی مستقل دارد.
فلسفتنا و اقتصادنا؛ شکستن سیطره چپ و راست
کتاب «فلسفتنا» پایههای مارکسیسم و اگزیستانسیالیسم را به چالش کشید و کتاب «اقتصادنا» نخستین رساله جامع اقتصاد اسلامی در جهان بود که نظریه توزیع عادلانه ثروت، مالکیت دوگانه و بانکداری بدون ربا را تدوین کرد. این دو کتاب طوفانی فکری در دانشگاههای جهان عرب و حتی مراکز علمی غرب پدید آورد.
حمایت شجاعانه از انقلاب و شهادت مظلومانه
با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شهید صدر فریاد زد: «در امام خمینی ذوب شوید، همانگونه که او در اسلام ذوب شد». رژیم ستمگر صدام که از نفوذ مردمی او به شدت هراسناک بود، او و خواهر بزرگوارش بانو بنتالهدی را دستگیر و پس از شکنجههای وحشیانه در فروردین ۱۳۵۹ به شهادت رساند.
چند نکته جالب
- ۱شهید صدر کتاب «الاسس المنطقیة للاستقراء» را در حوزه فلسفه علم نگاشت که تحلیلی نو بر نظریه معرفت و روش استقراء تجربی بود.
- ۲او پیشنهاد داد کتابهای درسی حوزههای علمیه به زبانی نو و مرحلهبندی شده درآید و کتاب «حلقات» را در اصول فقه نگاشت.
- ۳امام خمینی پس از شهادت او سه روز عزای عمومی اعلام کردند و او را «مغز متفکر اسلامی» نامیدند.
سوالات رایج دربارهی سید محمدباقر صدر
موضوع اصلی کتاب اقتصادنا چیست؟
تدوین نظام اقتصادی اسلام در مقایسه با سرمایهداری و سوسیالیسم و تبیین نقش دولت، مالکیت و عدالت اجتماعی.
چرا رژیم بعث شهید صدر را به شهادت رساند؟
به سبب رهبری جریان بیداری اسلامی در عراق و حمایت قاطعانه از مواضع ضداستکباری نهضت امام خمینی.
منابع این دانستنی
- الشهید الصدر، سمیر سلیمان
- اقتصادنا، شهید سید محمدباقر صدر
- فلسفتنا، شهید صدر


