غار حرا
خلوتگاه نبوی در قله کوه نور؛ شکاف کوهستانی دنجی که نخستین بارقه وحی و آغاز اسلام را به تماشا نشست

در یک نگاه
- گروه
- مکانها و آیینهای دینی
- دسته
- مکانهای مهم دینی و تاریخی
- موقعیت جغرافیایی
- فراز کوه جبلالنور در شمال شرقی مکه مکرمه (حدود ۶ کیلومتری حرم)
- ارتفاع کوه
- حدود ۶۳۰ متر با شیبی تند و صخرهای
- مشخصات غار
- شکافی به طول ۲ متر و عرض ۱٫۲ متر با منظرهای مستقیم رو به کعبه
- رویداد بنیادین
- فرود جبرئیل امین و نزول ۵ آیه نخست سوره علق در ۲۷ رجب
- دوران خلوتگزینی
- هر سال در ماه مبارک رمضان به مدت یک ماه کامل (تحنّث)
پناهگاهی بر فراز سنگلاخهای کوه نور
غار حرا یک شکاف طبیعی صخرهای بر فراز کوه نور است؛ جایی که از هیاهو، بتپرستی، فخرفروشی و بازارهای آلوده مکه کاملاً جدا بود. دهانه غار طوری قرار گرفته که شخص درون آن مستقیماً کعبه را روبهروی خود میدید. حضرت محمد مصطفی(ص) سالها پیش از بعثت، ساعتها از این صخرههای تند بالا میرفتند تا روزها و شبها در آرامش حرا به نیایش بپردازند.
شبی که کائنات با ندای «اقرأ» بیدار شد
در بیستوهفتم ماه رجب، در دل سکوت کوهستان حرا، ناگهان افق غرق در نوری آسمانی شد. جبرئیل امین فرود آمد و ندای جاودانه وحی رسید: «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ». حرا در آن لحظه قلب عالم خلقت شد؛ جایی که قلم، آگاهی و رهایی بشر از اسارت نادانی کلید خورد و حضرت رسولالله(ص) با بار رسالت به خانه بازگشتند.
زیارتگاهی برای تفکر و خلوت با پروردگار
امروزه صعود به کوه نور و نماز گزاردن در غار حرا، یکی از تأثیرگذارترین تجربههای معنوی حاجیان و عمرهگزاران است. ایستادن در همان نقطهای که رسول خدا(ص) پیشانی بندگی بر خاک نهادند، به انسان یادآوری میکند که برای تحول در جامعه، ابتدا باید دورهای از خلوت، خودسازی و پیوند با حقیقت را در تنهایی تجربه کرد.
چند نکته جالب
- ۱تنها یک نفر میتواند در انتهای غار حرا به طور کامل رو به قبله سجده کند.
- ۲حضرت علی(ع) در خطبه قاصعه نهجالبلاغه میفرمایند: «پیامبر هر سال در حرا مجاورت میگزید و من او را میدیدم و جز من کسی او را نمیدید».
- ۳بانو حضرت خدیجه(س) در آن دوران دشوار، هر روز با مهربانی آب و غذا آماده میکرد و تا پای کوه نور میآورد.
سوالات رایج دربارهی غار حرا
صعود به غار حرا چقدر زمان میبرد؟
بالا رفتن از پلههای کوه نور با شیب تند معمولاً حدود یک تا دو ساعت زمان میبرد.
آیا بعد از بعثت هم پیامبر اکرم(ص) به غار حرا میرفتند؟
پس از آغاز رسالت علنی و سپس هجرت به مدینه، اشتغالات اداره جامعه مانع خلوتهای طولانی در حرا شد و مسجد مرکز فعالیتها گشت.
منابع این دانستنی
- سیره ابن هشام، جلد ۱، ص ۲۳۵ تا ۲۴۰
- تاریخ طبری، جلد ۲
- نهجالبلاغه، خطبه ۱۹۲ (قاصعه)

