قبرستان بقیع

قبرستان بقیع

خاک غریب و بهشت خاموش مدینه؛ مزار مطهر چهار امام معصوم شیعه و هزاران صحابی باوفا

۱ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

گروه
مکان‌ها و آیین‌های دینی
دسته
مکان‌های مهم دینی و تاریخی
مدفونان معصوم
امام حسن مجتبی(ع)، امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع)
دیگر چهره‌های مطهر
بانو فاطمه بنت اسد(س)، حضرت ام‌البنین(س)، ابراهیم فرزند پیامبر(ص)
موقعیت
در چند قدمی شرق مسجدالنبی در مدینه منوره
فاجعه تاریخی تخریب
تخریب کامل بارگاه‌ها و گنبدها در ۸ شوال ۱۳۴۴ قمری توسط وهابیت
ویژگی معنوی
خاک غریبی بدون سایبان، شمع و ضریح، با سنگ‌چین‌های خاکی

کهن‌ترین آرامستان مسلمانان به انتخاب پیامبر(ص)

با هجرت به مدینه، پیامبر اکرم(ص) این قطعه زمین پوشیده از درختان خار بیابانی (غرقد) را برای دفن اموات مسلمانان برگزیدند. نخستین صحابی مهاجر که در آن به خاک سپرده شد عثمان بن مظعون بود که پیامبر(ص) سنگی بر سر مزارش نهادند. پیامبر(ص) بارها شبانه به بقیع می‌آمدند و برای خفتگان این خاک غفران طلب می‌کردند.

مزار چهار خورشید آسمان ولایت

شرافت بی‌مانند بقیع به مزار مطهر چهار امام معصوم است: حضرت امام حسن مجتبی(ع) سبط اکبر پیامبر، حضرت امام سجاد زین‌العابدین(ع)، حضرت امام محمد باقر(ع) شکافنده علوم، و حضرت امام صادق(ع) رئیس مکتب جعفری. این چهار امام بزرگوار در کنار یکدیگر آرمیده‌اند و مزار شریفشان کانون دل‌های سوخته شیعیان جهان است.

فاجعه غمبار تخریب قبور ائمه بقیع

تا حدود یک قرن پیش، بر فراز قبور ائمه بقیع گنبدها، ضریح‌های فولادی و بارگاه‌های باشکوهی برپا بود که در سفرنامه‌ها و تصاویر قدیمی ثبت است. در هشتم شوال سال ۱۳۴۴ هجری قمری، جریان تکفیری وهابیت تمام این گنبدها و ضریح‌ها را با خاک یکسان کرد. با این حال، غربت ظاهری خاک بقیع نتوانسته ذره‌ای از شکوه باطنی و عشق عاشقان اهل‌بیت(ع) بکاهد.

چند نکته جالب

  1. ۱بانو فاطمه بنت اسد(س) مادر امیرالمؤمنین(ع) با پیراهن پیامبر اکرم(ص) و با دستان مبارک ایشان در بقیع مدفون شدند.
  2. ۲شهدای واقعه حره نیز در بخش مشخصی از این آرامستان آرمیده‌اند.
  3. ۳هشتم شوال هر سال به عنوان «یوم الهدم» در تقویم شیعه روز سوگواری برای غربت بقیع است.

سوالات رایج درباره‌ی قبرستان بقیع

چرا حضرت فاطمه زهرا(س) در بقیع مزار مشخصی ندارند؟

به خاطر وصیت تاریخی ایشان مبنی بر دفن شبانه و پنهان ماندن مزار شریفشان، هرچند برخی روایات احتمال دفن در روضه نبوی یا بقیع را مطرح کرده‌اند.

آیا در گذشته بقیع دارای گنبد و بارگاه بوده است؟

بله، تا پیش از تخریب وهابیان در سال ۱۹۲۶ میلادی، بقیع دارای گنبدی بزرگ و هشت‌ضلعی بسیار باشکوه بر فراز مزار ائمه(ع) بود.

منابع این دانستنی

  • تاریخ حرم ائمه بقیع، محمدصادق نجمی
  • وفاء الوفاء، سمهودی، جلد ۳
  • کامل الزیارات، ابن قولویه