آیه‌الکرسی چیست؟
قله بلند آیات قرآن و منشور طلایی توحید؛ آیتی که با «الله لا اله الا هو الحی القیوم» آغاز می‌شود
در یک نگاه
- گروه
- قرآن و معارف قرآنی
- دسته
- دانستنی‌های قرآن
- محل قرارگیری
- سوره مبارکه بقره، آیه ۲۵۵ (و به قولی همراه آیات ۲۵۶ و ۲۵۷)
- لقب نبوی
- قمة القرآن (قله و سید آیات قرآن)
- تعداد اسامی الهی
- دربرداشتن ۱۶ بار نام و صفت پروردگار در یک آیه کوتاه
- واژه کرسی
- نماد علم بی‌پایان و قلمرو حکومت فراگیر خداوند بر آسمان‌ها و زمین
- ثواب ویژه
- هم‌ارز یک‌چهارم کل قرآن و مایه آرامش و ایمنی خانه
آیه‌ای که شناسنامه عظمت خداوند است
رسول خدا(ص) از حضرت علی(ع) پرسیدند: کدام آیه در کتاب خدا برترین است؟ و خود پاسخ دادند: «آیةالکرسی». این آیه با صراحت و زیبایی خیره‌کننده، توحید خالص را ترسیم می‌کند؛ خدایی زنده، پابرجا (قیوم) و بی‌نیاز که نه خوابی سبک او را می‌گیرد و نه خوابی گران، و فرمانروای مطلق تمام کائنات است.
مفهوم شگفت‌انگیز «کرسی» در قرآن
واژه «کرسی» در تعبیر زیبای قرآن به معنای یک صندلی مادی نیست؛ بلکه طبق فرمایش امام صادق(ع)، کرسی نماد علم فراگیر، احاطه قدرتی و عرصه آفرینش پروردگار است که تمام آسمان‌ها و کهکشان‌ها در برابر وسعت آن، همچون حلقه‌ای کوچک در دل بیابانی بی‌پایان به شمار می‌آیند.
آرامش‌بخش دل‌ها و محافظ خانه و سفر
در احادیث سفارش فراوان شده که پس از هر نماز واجب، پیش از خواب و در آغاز هر سفر آیةالکرسی خوانده شود. این آیه تنها یک ذکر برای دفع بلایا نیست، بلکه بازخوانی مدام این باور است که وقتی تکیه‌گاه انسان خدایی است که آسمان‌ها و زمین را بدون کمترین خستگی حفظ می‌کند، دیگر هیچ بن‌بست و ترسی در زندگی معنا ندارد.
چند نکته جالب
- ۱آیه ۲۵۶ (لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ) که بلافاصله پس از آیةالکرسی می‌آید، منشور آزادی عقیده و روشن بودن راه رشد از گمراهی است.
- ۲در روایات آمده است هر کس پس از نماز واجب آیةالکرسی بخواند، فاصله او تا بهشت فقط مرگ خواهد بود.
- ۳واژه «قیوم» یعنی ذاتی که خود ایستاده و تمام موجودات هستی در هر لحظه برای بقا به او تکیه دارند.
سوالات رایج درباره‌ی آیه‌الکرسی چیست؟
آیا آیةالکرسی یک آیه است یا سه آیه؟
آیه اصلی و دارای نام کرسی فقط آیه ۲۵۵ است، اما در بسیاری از روایات و ادعیه مستحب است دو آیه بعد (۲۵۶ و ۲۵۷) نیز تا «هم فیها خالدون» تلاوت شود.
معنای کلمه «سِنة» در آیه چیست؟
به معنای چرت و خواب سبکی است که پیش‌درآمد خواب عمیق (نوم) می‌شود و خداوند از هر دوی آن‌ها منزه است.
منابع این دانستنی
- قرآن کریم، سوره بقره، آیات ۲۵۵ تا ۲۵۷
- مجمع‌البیان، طبرسی، جلد ۲
- تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، جلد ۲
