تاسوعا و عاشورا
اوج حماسه سرخ حسینی؛ روز ادب و وفاداری ابالفضل العباس(ع) و واقعه جاودان شهادت سیدالشهدا(ع)

در یک نگاه
- گروه
- مکانها و آیینهای دینی
- دسته
- آیینها و مناسبتهای اسلامی
- روزهای عزاداری
- نهم محرم (تاسوعا) و دهم محرم (عاشورا)
- شخصیت محوری تاسوعا
- علمدار کربلا حضرت اباالفضل العباس(ع)
- رویداد عصر تاسوعا
- رد اماننامه شمر و مهلتخواهی یکشبه برای نماز، قرآن و دعا
- شخصیت محوری عاشورا
- حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و ۷۲ تن از یاران مخلص
- آیینهای مردمی
- دستهجات سینهزنی، زنجیرزنی، نخلگردانی و تعزیه
تاسوعا؛ روز محاصره حرم و شکوه وفاداری عباس(ع)
نهم محرمالحرام روزی بود که شمر بن ذیالجوشن با لشکری تازه وارد کربلا شد و حلقه محاصره خیمهها تنگتر گشت. شمر اماننامهای برای حضرت عباس(ع) آورد تا او را از برادرش جدا کند؛ اما قمر بنیهاشم با غیرت علوی اماننامه را رد کرد. عصر تاسوعا لشکر دشمن آماده حمله شد، اما امام حسین(ع) به برادرش فرمود: «عباس جان! به سوی آنان برو و اگر میتوانی امشب را مهلت بگیر تا به نماز، تلاوت قرآن و مناجات بپردازیم؛ چرا که خدا میداند من چقدر نماز و قرآن را دوست دارم».
عاشورا؛ تقابل ابدی عزت حسینی با ذلت طاغوت
روز دهم محرم، تابلوی بینظیر حماسه و مظلومیت بود. از بامداد تا غروب، یاران وفادار امام یکی پس از دیگری اذن میدان گرفتند و با شجاعت جان فدا کردند؛ از پیرمردان سپیدمویی چون حبیب بن مظاهر تا جوانانی چون علیاکبر و قاسم(ع). امام حسین(ع) در برابر انبوه شمشیرها خطبه خواند و فریاد هیهات منا الذلة را سر داد و نشان داد که مرگ با عزت برتر از زندگی در سایه ذلت است.
غروب غمبار عاشورا و شام غریبان
با شهادت مظلومانه سیدالشهدا(ع)، خیمهها به آتش کشیده شد و کاروان اسیران با هدایت حضرت زینب کبری(س) و امام سجاد(ع) رسالت پیامرسانی را آغاز کردند. تاسوعا و عاشورا قرنهاست که مشعل غیرت، ظلمستیزی و ایثار را در جان انسانهای آزاده جهان فروزان نگاه داشته است.
چند نکته جالب
- ۱امام صادق(ع) فرمودند: «تاسوعا روزی است که در آن حسین(ع) و یارانش در کربلا محاصره شدند و سپاه کوفه به پیروزی خود شادمان گشت».
- ۲سنت نخلگردانی در شهرهایی چون یزد و کاشان، نماد تشییع نمادین پیکر بیپیرایه سیدالشهدا(ع) است.
- ۳اقامه نماز ظهر عاشورا در گرماگرم نبرد، اهمیت ستون دین را در سختترین شرایط نشان داد.
سوالات رایج دربارهی تاسوعا و عاشورا
چرا امام حسین(ع) در عصر تاسوعا یک شب مهلت خواستند؟
برای راز و نیاز با پروردگار، تلاوت کلامالله و اتمام حجت نهایی با یاران تا هر کس میخواهد در تاریکی شب برود.
منظور از شام غریبان چیست؟
غروب روز عاشورا و شبی که کودکان و زنان کاروان در خیمههای سوخته بدون سرپرست در اسارت به سر بردند.
منابع این دانستنی
- لهوف، سید بن طاووس، ص ۶۰ تا ۱۱۰
- مقتل الحسین، ابومخنف
- الارشاد شیخ مفید، جلد ۲

