صحیفه سجادیه

صحیفه سجادیه

زبور آل‌محمد(ص) و انجیل اهل‌بیت؛ نیایش‌های بیدارگر امام سجاد(ع) در دوران خفقان پس از عاشورا

۲ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

گروه
متن‌ها، آثار و یادگارهای اسلامی
دسته
آثار و کتاب‌های مهم اسلامی
پدیدآورنده معصوم
حضرت امام علی بن الحسین زین‌العابدین(ع)
پدیدآورنده معصوم
حضرت امام علی بن الحسین زین‌العابدین(ع)
القاب آسمانی
زبور آل‌محمد(ص)، انجیل اهل‌بیت، اخت‌القرآن
القاب آسمانی
زبور آل‌محمد(ص)، انجیل اهل‌بیت، اخت‌القرآن
تعداد ادعیه مشهور
۵۴ دعا و مناجات در موضوعات معرفتی، اخلاقی و اجتماعی
تعداد ادعیه مشهور
۵۴ دعا و مناجات در موضوعات معرفتی، اخلاقی و اجتماعی
دعاهای نامدار
دعای مکارم‌الاخلاق (دعای ۲۰)، دعای وداع رمضان، دعای مرزداران
دعاهای نامدار
دعای مکارم‌الاخلاق (دعای ۲۰)، دعای وداع رمضان، دعای مرزداران
شیوه مبارزه
احیای توحید و نقد حاکمیت ستم در قالب مناجات با پروردگار
شیوه مبارزه
احیای توحید و نقد حاکمیت ستم در قالب مناجات با پروردگار

مبارزه فرهنگی در تاریک‌ترین روزگار خفقان

پس از واقعه عاشورا و فاجعه حره، جامعه اسلامی در ترسی سنگین و انحطاط اخلاقی عمیقی فرورفته بود؛ حکام اموی مجالس عیاشی برپا می‌کردند و کسی جرأت آموختن معارف اهل‌بیت(ع) را نداشت. در این شرایط، امام سجاد(ع) سلاحی نو برگزیدند: زبان نیایش و زمزمه با پروردگار. ایشان معارف عمیق توحیدی، حقوق مردم و وظایف اجتماعی را در قالب دعا ریختند.

مبارزه فرهنگی در تاریک‌ترین روزگار خفقان

پس از واقعه عاشورا و فاجعه حره، جامعه اسلامی در ترسی سنگین و انحطاط اخلاقی عمیقی فرورفته بود؛ حکام اموی مجالس عیاشی برپا می‌کردند و کسی جرأت آموختن معارف اهل‌بیت(ع) را نداشت. در این شرایط، امام سجاد(ع) سلاحی نو برگزیدند: زبان نیایش و زمزمه با پروردگار. ایشان معارف عمیق توحیدی، حقوق مردم و وظایف اجتماعی را در قالب دعا ریختند.

دایرةالمعارف کامل اخلاق و بندگی در صحیفه

صحیفه سجادیه فراتر از طلب حاجت‌های روزمره، یک دانشگاه کامل تربیت انسان است. امام در دعای مکارم‌الاخلاق یاد می‌دهند که چگونه در برابر بدگویی دیگران با نیکی رفتار کنیم، چگونه خشم را مهار سازیم و با محرومان همدلی ورزیم. در دعای مرزداران، به پاسداری از مرزهای امت اسلامی فراتر از گرایش‌های قبیله‌ای دعا می‌فرمایند.

دایرةالمعارف کامل اخلاق و بندگی در صحیفه

صحیفه سجادیه فراتر از طلب حاجت‌های روزمره، یک دانشگاه کامل تربیت انسان است. امام در دعای مکارم‌الاخلاق یاد می‌دهند که چگونه در برابر بدگویی دیگران با نیکی رفتار کنیم، چگونه خشم را مهار سازیم و با محرومان همدلی ورزیم. در دعای مرزداران، به پاسداری از مرزهای امت اسلامی فراتر از گرایش‌های قبیله‌ای دعا می‌فرمایند.

زبور آل‌محمد؛ گنجینه‌ای که دست‌به‌دست رسید

امام سجاد(ع) این دعاها را املا فرمودند و فرزندانشان امام باقر(ع) و زید شهید آن را نگاشتند. این نسخه‌های مقدس در میان شیعیان به عنوان «زبور آل‌محمد» دست‌به‌دست گشت تا امروز به عنوان سالم‌ترین، دقیق‌ترین و موثق‌ترین میراث نیایشی جهان اسلام در دستان ما باشد.

زبور آل‌محمد؛ گنجینه‌ای که دست‌به‌دست رسید

امام سجاد(ع) این دعاها را املا فرمودند و فرزندانشان امام باقر(ع) و زید شهید آن را نگاشتند. این نسخه‌های مقدس در میان شیعیان به عنوان «زبور آل‌محمد» دست‌به‌دست گشت تا امروز به عنوان سالم‌ترین، دقیق‌ترین و موثق‌ترین میراث نیایشی جهان اسلام در دستان ما باشد.

چند نکته جالب

  1. ۱وقتی آیت‌الله مرعشی نجفی نسخه‌ای از صحیفه سجادیه را برای طنطاوی، عالم برجسته الازهر مصر فرستاد، او در پاسخ نوشت: «من این کتاب را فوق کلام مخلوق و دون کلام خالق یافتم و شگفت‌زده شدم که چرا ما تاکنون از آن بی‌خبر بوده‌ایم».
  2. ۲وقتی آیت‌الله مرعشی نجفی نسخه‌ای از صحیفه سجادیه را برای طنطاوی، عالم برجسته الازهر مصر فرستاد، او در پاسخ نوشت: «من این کتاب را فوق کلام مخلوق و دون کلام خالق یافتم و شگفت‌زده شدم که چرا ما تاکنون از آن بی‌خبر بوده‌ایم».
  3. ۳صحیفه به عنوان دومین متن کهن حدیثی شیعه پس از قرآن و نهج‌البلاغه با بالاترین اسناد متواتر شناخته می‌شود.
  4. ۴صحیفه به عنوان دومین متن کهن حدیثی شیعه پس از قرآن و نهج‌البلاغه با بالاترین اسناد متواتر شناخته می‌شود.
  5. ۵شرح‌های فراوانی بر این کتاب نگاشته شده که «ریاض السالکین» اثر سید علی‌خان مدنی قله آن‌هاست.
  6. ۶شرح‌های فراوانی بر این کتاب نگاشته شده که «ریاض السالکین» اثر سید علی‌خان مدنی قله آن‌هاست.

سوالات رایج درباره‌ی صحیفه سجادیه

چرا به صحیفه سجادیه «زبور آل‌محمد» می‌گویند؟

به خاطر شباهت سبک مناجاتی، نغمه‌های توحیدی و سرودهای عاشقانه آن با زبور حضرت داوود(ع).

چرا به صحیفه سجادیه «زبور آل‌محمد» می‌گویند؟

به خاطر شباهت سبک مناجاتی، نغمه‌های توحیدی و سرودهای عاشقانه آن با زبور حضرت داوود(ع).

مهم‌ترین دعای صحیفه از نظر کاربرد اخلاقی روزمره کدام است؟

دعای بیستم معروف به دعای مکارم‌الاخلاق و مرضیّ الافعال که درسنامه‌ای برای روابط سالم اجتماعی است.

مهم‌ترین دعای صحیفه از نظر کاربرد اخلاقی روزمره کدام است؟

دعای بیستم معروف به دعای مکارم‌الاخلاق و مرضیّ الافعال که درسنامه‌ای برای روابط سالم اجتماعی است.

منابع این دانستنی

  • صحیفه سجادیه، تصحیح علامه مجلسی
  • صحیفه سجادیه، تصحیح علامه مجلسی
  • ریاض السالکین، سید علی‌خان مدنی
  • ریاض السالکین، سید علی‌خان مدنی
  • الکافی، جلد ۲
  • الکافی، جلد ۲