مسجدالاقصی و قبةالصخره
نخستین قبلهگاه مسلمانان و معراجگاه رسول خدا(ص)؛ گوهر قدس شریف و نماد ایستادگی جهان اسلام

در یک نگاه
- گروه
- مکانها و آیینهای دینی
- دسته
- مکانهای مهم دینی و تاریخی
- موقعیت جغرافیایی
- شهر قدس (اورشلیم) در فلسطین تاریخی
- افتخار تاریخی
- نخستین قبله مسلمانان به مدت حدود ۱۴ سال پیش از تغییر قبله
- رویداد آسمانی
- مبدأ سیر شبانه معراج پیامبر اکرم(ص): سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلًا
- تمایز دو بنا
- تفاوت مسجدالاقصی (با گنبد سربی تیره) و قبةالصخره (با گنبد طلایی هشتضلعی)
- جایگاه در احادیث
- سومین حرم شریف و مقدس پس از مکه و مدینه
نخستین قبله و معراجگاه پیامبر اکرم(ص)
مسجدالاقصی دومین مسجدی است که بر روی زمین برای عبادت بنا شد. پیامبر اکرم(ص) سالها در مکه و ماههای آغازین مدینه رو به سوی این آستان مقدس نماز میگزاردند. در شب تاریخی اسراء و معراج، رسول خدا(ص) از مسجدالحرام به مسجدالاقصی سیر داده شدند و از فراز صخره مقدس به ملکوت آسمانها عروج فرمودند؛ رویدادی که پیوند کعبه و قدس را جاودانه ساخت.
تمایز معماری مسجدالاقصی و قبةالصخره
یک اشتباه رایج تصویری در رسانهها این است که بنای هشتضلعی با گنبد طلایی درخشان (قبةالصخره) را به جای مسجدالاقصی میشناسند. در حقیقت، «قبةالصخره» بر فراز همان صخرهای ساخته شده که معراج از آن رخ داد، اما «مسجدالاقصی» (المصلی القبلی) بنای اصلی سرپوشیده با گنبدی سربیرنگ است که در ضلع جنوبی این محوطه بزرگ قرار دارد و کل این محوطه ۱۴۴ هزار متری، حرم شریف قدس نامیده میشود.
کانون هویت و مقاومت جهان اسلام
مسجدالاقصی فراتر از یک بنای تاریخی، نماد عزت، غیرت و استقامت امت اسلامی در برابر اشغالگری است. دفاع از قدس شریف و حراست از این حریم آسمانی، امروزه به شاخص اصلی وحدت مسلمانان و تعهد به عدالت و آزادی در سراسر گیتی بدل گشته است.
چند نکته جالب
- ۱در روایات آمده است که حضرت داوود و سلیمان(ع) پایههای این معبد توحیدی را تجدید بنا کردند.
- ۲کل محوطه معروف به «حرم الشریف» شامل مساجد، مصلای مروانی، رواقها و گنبدها جزو مسجدالاقصی به شمار میآید.
- ۳صلاحالدین ایوبی پس از نبردهای صلیبی، منبری چوبی و بینظیر را که سالها در حلب آماده شده بود با عزت به مسجدالاقصی منتقل کرد.
سوالات رایج دربارهی مسجدالاقصی و قبةالصخره
چرا نام این مسجد در قرآن «الاقصی» گذاشته شده؟
الاقصی یعنی «دورترین»؛ چون در زمان نزول قرآن دورترین مکان مقدسی بود که مؤمنان حجاز بدان سفر میکردند.
تفاوت مسجدالاقصی با قبةالصخره در چیست؟
قبةالصخره بنای طلاییرنگ هشتضلعی بر فراز صخره معراج است، اما مسجدالاقصی مصلای اصلی نماز با گنبد تیره در ضلع جنوبی محوطه است.
منابع این دانستنی
- قرآن کریم، سوره مبارکه اسراء آیه ۱
- تاریخ اورشلیم، کارن آرمسترانگ
- الانس الجلیل بتاریخ القدس و الخلیل
