فرض کن انسانی باشی که بعضی‌ها فقط با شنیدن اسمت، عمیقا دوستت داشته باشن. نه یه دوست داشتن معمولی؛ جوری که چند قرن بعد از مرگت هم برای شناختنت کتاب بنویسن، از عدالتت حرف بزنن و آرزو کنن شبیهت بشن.
اما همزمان، آدم‌هایی هم باشن که اون‌قدر ازت متنفرن که حاضر باشن برای کشتنت عبادت کنن.
عجیب نیست؟
معمولا تصور ما از «آدم خوب» اینه که همه باید دوستش داشته باشن. آدم خوب مودبه، مهربونه، با کسی درگیر نمی‌شه و تا جای ممکن کسی رو ناراحت نمی‌کنه.
اما علی (ع) این‌طور نبودن.
یه عده عاشقشون بودن و یه عده حاضر بودن برای نابودی‌شون جان بدن.
چطور ممکنه یه شخصیت، همزمان این‌همه جاذبه و این‌همه دافعه داشته باشه؟ آیا دافعه داشتن نشونه‌ی نقصه؟ آدم کامل نباید بتونه همه رو با خودش همراه کنه؟
شهید مطهری تقریبا کل کتاب رو از همین نقطه شروع می‌کنند. ایشون می‌گن آدم‌ها از نظر تاثیری که روی بقیه می‌ذارن شبیه هم نیستن. بعضی‌ها تقریبا نه کسی رو جذب می‌کنند، نه کسی رو دفع. وجودشون خنثی‌ه. اگه وارد جمعی بشن، چیز زیادی تغییر نمی‌کنه، اگه هم برن، خلا بزرگی باقی نمی‌مونه.
بعضی‌ها جاذبه دارن، ولی تقریبا دافعه ندارن. سعی می‌کنند با همه کنار بیان و هیچ‌کس ازشون ناراضی نباشه. بعضی‌ها برعکس، فقط دافعه دارن و تقریبا هرجا می‌رن دعوا و خصومت ایجاد می‌کنند.
اما یه گروه چهارم هم وجود داره: هم جاذبه‌ی قوی دارن، هم دافعه‌ی قوی. دوست‌های عمیق می‌سازن و دشمن‌های جدی.
شهید مطهری علی (ع) رو از همین دسته می‌دونن. ولی یه نکته‌ی خیلی مهم وجود داره: هر جاذبه و دافعه‌ای ارزش نیست. یه آدم فاسد هم ممکنه عده‌ای رو جذب کنه. یه جنایتکار هم ممکنه دشمن داشته باشه.
پس سوال اصلی این نیست که «چند نفر دوستت دارن و چند نفر ازت متنفرن؟» سوال اینه: «چه کسانی رو، به خاطر چه چیزی، جذب می‌کنی و چه چیزی رو از خودت دفع می‌کنی؟»
و این دقیقا نقطه‌ایه که شخصیت علی (ع) برای استاد مطهری اهمیت پیدا می‌کنه.
قانون جذب و دفع فقط مال فیزیک نیست
شهید مطهری بحث رو با یه تشبیه شروع می‌کنند. در طبیعت، نیروهای جذب و دفع وجود دارن. اجسام روی هم اثر می‌ذارن. اما در جهان انسان هم چیزی شبیه همین اتفاق می‌افته.
ما نسبت به آدم‌ها کاملا خنثی نیستیم. بعضی‌ها رو دوست داریم، از بعضی‌ها فاصله می‌گیریم، بعضی شخصیت‌ها ما رو به سمت خودشون می‌کشن و بعضی‌ها حس مقاومت ایجاد می‌کنند.
۱ از ۲۱