شالوده فکری نجد و زایش یک انحراف؛ تبارشناسی تاریخی از حران تا درعیه
گردوغبار بیابان‌های تفتیده نجد در سده دوازدهم هجری، فقط یک طوفان شنی ساده در دل جغرافیای عربستان نبود.
این بادهای داغ، بوی خونی تازه و غبار تفکری انحرافی رو با خودش به همراه داشت؛ تفکری که با ادعای احیای توحید ناب، شمشیر تکفیر رو از رو بست و به روی عموم امت اسلامی کشید.
رحمت‌الله ضیایی و حمیدالله رفیعی در کتاب ارزشمند «کالبدشناسی عقاید وهابیت»، پژوهش خودشون رو درست از همین کانون بحران آغاز می‌کنن.
نویسندگان محترم دست روی این تناقض دردناک می‌ذارن که چطور جریانی بسیار کم‌تعداد و حاشیه‌ای، ناگهان خود رو تنها منادی یکتاپرستی روی کره زمین قلمداد کرد و حکم قتل و ارتداد میلیاردها مسلمان موحد رو صادر نمود.
ریشه این ماجرا بر خلاف تصور عمومی، از محمد بن عبدالوهاب شروع نمی‌شه.
برای کشف سرچشمه این رودخانه گل‌آلود، باید قرن‌ها به عقب برگردیم؛ به شهر حران در شام و تولد احمد بن عبدالحلیم، معروف به ابن‌تیمیه در سال ۶۶۱ هجری قمری.
ابن‌تیمیه در ۳۳ سالگی نخستین بارقه‌های اندیشه‌های شاذ و جنجالی خودش رو بروز داد و غوغایی ویرانگر در شامات به راه انداخت.
او مسائلی چون زیارت قبور پاکان، شفاعت، استغاثه و توسل به پیامبر اکرم (ص) رو که هزاران فقیه و محدث شیعه و سنی بر جواز و استحباب اون هم‌داستان بودن، ناگهان شرک اکبر و مایه خروج از دین نامید.
جالب اینجاست که معاصران و علمای نامدار اهل‌سنت در همان روزگار، در برابرش سکوت نکردن و فریاد اعتراض سر دادن.
تقی‌الدین سبکی، فقیه و متکلم برجسته شافعی، دو کتاب قطور به نامهای «شفاء السقام فی زیارة خیر الأنام» و «الدرة المضیة فی الرد علی ابن‌تیمیه» نوشت و بدعت‌های او رو بر ملا کرد.
ابن‌حجر هیثمی، از بزرگ‌ترین حافظان حدیث اهل‌سنت، به صراحت درباره ابن‌تیمیه نوشت که او فردی گمراه، گمراه‌گر، بدعت‌گذار و تندرو هست که خداوند کلامش رو بی‌ارزش ساخته.
شمس‌الدین ذهبی، دانشمند نامدار تاریخ و رجال اهل‌سنت که روزگاری دوست ابن‌تیمیه بود، در نامهای تند و دردمندانه خطاب به او نوشت که ای بیچاره، آنان که از تو پیروی می‌کنن در پرتگاه کفر و هلاکت قرار دارن و پیروان تو مشتی انسان کم‌عقل، بیسواد، دورو یا خشن و نادان هستن.
ابن‌بطوطه، جهانگرد نامی مراکشی، در سفرنامه‌اش ثبت کرده که در عقل ابن‌تیمیه نقصی دیده می‌شد و در مسجد جامع دمشق بر منبر می‌گفت خدا همان‌طور به آسمان دنیا فرود میاد که من از پله‌های منبر پایین میام!
۱ از ۱۶