وقتی امید فقط یک آرزو نیست
فرض کن تاریخ با همه جنگها، ظلمها، شکستها و بیعدالتیهاش همینطور ادامه پیدا کنه و هیچ نقطهای هم در کار نباشه که بشر بالاخره طعم یک نظم عادلانه رو بچشه. آیا در این صورت میل عمیق انسان به عدالت، اصلاح و آینده بهتر فقط یک خیال بیپشتوانه است؟ مهدویت از همین پرسش شروع میشه؛ از این ادعا که حرکت تاریخ بیهدف نیست و آینده بشر قرار نیست برای همیشه در اختیار ظلم بمونه.
اما این امید وقتی ارزش داره که از پرسش فرار نکنه. شک میتونه آدم رو به جستوجو وادار کنه و اگر حقیقتجویی جدی باشه، نباید از شبهه ترسید. مسئله اینه که شک رو منزل آخر نکنیم. در مسائل اعتقادی، شبهه باید تبدیل بشه به سؤال روشن، سؤال باید دنبال دلیل بره و جواب هم باید به اندازه خودِ اشکال جدی باشه. وظیفه در برابر شبهه، سرکوب سؤال نیست؛ شناختن صورت مسئله، مراجعه به دلیل و پرهیز از قضاوت عجولانه است.
بحث مهدویت هم فقط درباره اتفاقی در آینده دور نیست. اگر آیندهای برای غلبه عدالت در نظر گرفته شده، این باور روی نگاه امروز انسان اثر میذاره: ناامیدی مطلق رو کنار میزنه، مسئولیت اجتماعی میسازه، آدم رو برای اصلاح خودش و جامعه آماده میکنه و به مقاومت در برابر وضع ناعادلانه معنا میده. برای همین مهدویت هم یک بحث اعتقادیه، هم تاریخی و حدیثی، هم اجتماعی و تربیتی.
۱ از ۴۱