تاریخنگاری تطبیقی و پردهبرداری از تاریکخانههای تاریخ
وقتی به تاریخ نگاه میکنیم، خیلی وقتها تاریخ اون چیزی نیست که واقعا اتفاق افتاده، بلکه روایتیه که فاتحان و قدرتها با کیسههای طلا و تیغ شمشیر به خورد نسلهای بعدی دادن.
حضرت آیتالله جعفر سبحانی توی مقدمه عمیق و تحلیلی خودشون بر این اثر فاخر، درست دست میذارن روی همین نقطه حساس و جریانشناختی.
ایشون توضیح میدن که تاریخنگاری در جهان اسلام از همون دهههای اول، با دو جریان کاملا متفاوت روبهرو شد.
جریان اول، محدثان و راویان راستکرداری بودن مثل عبیدالله بن ابیرافع، جابر بن یزید جعفی و ابان بن عثمان که حقایق رو بدون حب و بغض ثبت میکردن.
اما جریان دوم، مورخان درباری و قلمبهمزد اموی و عباسی بودن که وظیفه داشتن چهره اهلبیت (ع) رو مشوه جلوه بدن و برای حاکمان غاصب، مشروعیت بتراشن.
آیتالله سبحانی هشدار میدن که بزرگترین خطای پژوهشگر امروز، اعتماد سادهلوحانه به هر نقل تاریخی در کتبی مثل تاریخ طبری، طبقات ابنسعد یا الاغانی اصفهانی هست.
بسیاری از این منابع، سرشار از اسرائیلیات، جعلیات سازمانیافته و بغضهای سیاسیِ آشکار در برابر خاندان پیامبر (ص) هستن.
به عنوان نمونه، شرقشناسان غربی مثل هانری لامنس بلژیکی با تکیه بر همین روایات جعلی بنیامیه، امام حسن مجتبی (ع) رو فردی سازشکار، عاشق زنان و بیمیل به حکومت توصیف کردن!
اینجا درست همون جاییه که ضرورت نقد عقلی، بررسی سندی و تحلیل تطبیقی تاریخ خودنمایی میکنه.
نویسنده محترم کتاب، جناب استاد احمد زمانی، با درک عمیق این مسئولیت سترگ پا به این میدان دشوار گذاشتن.
هدف کتاب «حقایق پنهان» اینه که با محک عقل قطعی، سنت مسلم نبوی و نقد دقیق تاریخی، غبار هزار و چهارصد ساله تهمتها رو از سیمای دومین خورشید ولایت کنار بزنه.
رویکرد این اثر نشون میده که هیچ پدیدهای در تاریخ تصادفی نیست و برای فهم چرایی صلح، باید از لحظه ولادت تا واپسین روزهای حیات امام رو با لنز جامعهشناختی بررسی کرد.
۱ از ۴۱