آدم می‌تونه ساعت‌ها درباره خدا حرف بزنه، اما هنوز ندونه این باور دقیقا چه تغییری باید در نگاهش به جهان، خودش و بقیه آدم‌ها ایجاد کنه. توحید فقط این نیست که بگیم «خدا یکیه»؛ اگر جدی گرفته بشه، باید روشن کنه جهان به چی تکیه داره، انسان چه جایگاهی در اون داره و چرا هیچ چیز دیگه‌ای نباید صاحب مطلق زندگی ما بشه.

«جهان‌بینی توحیدی» جلد دوم از مجموعه‌ای با عنوان «مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی» محسوب می‌شه. کتاب از خود مفهوم جهان‌بینی شروع می‌کنه، بعد به واقعیت خدا، مراتب توحید، یگانگی انسان و جامعه، شرک، صدق و اخلاص، غیب و آخرت و در پایان حکمت و عدل الهی می‌رسه.

جهان‌بینی یعنی چه تصویری از کل هستی داریم؟

هرکسی درباره زندگی یه تصویر کلی توی ذهنش داره؛ حتی اگه هیچ‌وقت اسمش رو «جهان‌بینی» نذاشته باشه. اینکه جهان رو بی‌هدف بدونیم یا هدف‌دار، انسان رو فقط موجودی مادی ببینیم یا دارای بُعدی فراتر از ماده، و مرگ رو پایان همه‌چیز بدونیم یا عبور به مرحله‌ای دیگه، روی انتخاب‌های ما اثر می‌ذاره.

استاد مطهری بین «جهان احساسی» و «جهان‌شناسی» فرق می‌ذارن. ما با حواس بخشی از جهان رو تجربه می‌کنیم، اما جهان‌بینی فقط جمع کردن تجربه‌های پراکنده نیست؛ ذهن باید از اون‌ها تصویری کلی‌تر و منسجم بسازه.

کتاب سه نوع جهان‌بینی رو از هم جدا می‌کنه: علمی، فلسفی و مذهبی. جهان‌بینی علمی بر داده‌های علوم تجربی تکیه داره و در قلمرو خودش ضروریه، اما علم بیشتر با بخش‌های مشخص و آزمون‌پذیر واقعیت سروکار داره و نمی‌تونه به‌تنهایی درباره کل هستی، مبدأ، مقصد و ارزش نهایی حکم بده.

جهان‌بینی فلسفی دنبال تصویر کلی‌تریه و با پرسش‌هایی درباره اصل هستی، علت و نسبت اجزای عالم سروکار داره. جهان‌بینی مذهبی هم تصویری کلی از هستی می‌ده، اما در کنار عقل از وحی هم استفاده می‌کنه. از نگاه استاد مطهری، جهان‌بینی اسلامی قرار نیست مقابل علم یا عقل قرار بگیره؛ هرکدوم کار خودش رو دارن.